Vipassana Meditatie
Start De yoga docente Yoga oefeningen Levenslessen Contact-Links

Vipassana Meditatie

Vipassana is een term in de taal Pali. Het is een eenvoudige, praktische techniek die een universele remedie voor universele problemen biedt. De techniek is volgens haar aanhangers in Myanmar in haar oorspronkelijke en pure vorm bewaard gebleven, en is gebaseerd op de geschriften van het Pali Canon van het Theravada boeddhisme. De techniek wordt vaak onderwezen als een meditatie-techniek die door mensen van alle religies of achtergronden gebruikt kan worden.

Vipassana meditatie is een proces van zelfobservatie met als doel de geest tot in de diepste lagen te zuiveren van negativiteit en onzuiverheden als woede, haat, hebzucht en angst. Naarmate de invloed hiervan zwakker wordt, komen positieve eigenschappen zoals liefde, mededogen, vreugde en gelijkmoedigheid vanzelf tot ontwikkeling.

Tegenwoordig wordt Vipassana meditatie in landen over de gehele wereld gepraktiseerd. Vooral de Vipassana meditatie-technieken van S.N. Goenka en Mahasi Sayadaw zijn wijd verspreid. Er bestaan hiernaast echter ook verschillende andere Vipassana meditatie-technieken of methodes, die soms niet bekend zijn in het westen, en slechts door in het westen relatief onbekende leraren onderwezen worden.

Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Vipassana_meditatie

Meer informatie over:  Vipassana meditatie-technieken van S.N. Goenka: http://www.dutch.dhamma.org/

Mijn ervaring met Vipassana meditatie

Het onmogelijke werd mogelijk

Al jaren liep ik rond met het idee om Vipassana meditatie te gaan beoefenen. Ik had al vaker de brochures aangevraagd en was het al heel vaak op internet tegengekomen en had vele mensen ontmoet die zo’n cursus gedaan hadden. Hetgeen wat me steeds weerhield was de gelofte die je aflegde om geen contact te maken tijdens de cursus, niet praten, niet telefoneren, geen oogcontact, geen briefjes. Totale afzondering voor 10 dagen. Al die jaren dacht ik dat dit mijn grootste weerstand zou zijn.

Achteraf gezien was die stilte heerlijk en voelde het als een werkelijk thuiskomen bij mezelf. Alleen daardoor al werd ik opnieuw bevestigd in het feit dat we in het leven ons zo vaak zorgen maken om dingen die toch in werkelijkheid altijd anders ervaren worden.

Een paar maanden voor kerst bedacht ik me wat ik dit jaar met de feestdagen zou willen doen. Toen kwam ineens het idee opnieuw naar boven om Vipassana te gaan doen. Ik nam voor mezelf het besluit dat als ik oppas kon regelen voor 12 dagen en er plaats zou zijn bij een van de cursussen dan zou ik gaan. Mijn hart klopte van opwinding en vreugde. Dit was iets wat ik al zolang wilde doen. Ik zocht op internet naar de cursussen en zag dat het dichtst bij zijnde centrum in België al volgeboekt was. Het zou te moeilijk worden om naar India of elders te gaan. Maar ik wist nu wat ik wilde en kon gewoon nog niet opgeven. Ik zocht verder naar mogelijkheden. Het onmogelijke werd mogelijk. Omdat er zoveel animo was, werd een extra cursus ingelast en daarvoor werd een conferentieoord in de Glint bij Amersfoort afgehuurd. Wauw dit was mijn gouden kans. Binnen een uur had ik alles geregeld. De vader van mijn kinderen was zo lief om een week vrij te nemen zodat de kinderen bij hem konden logeren en oma nam ook nog een paar dagen op haar, dus ik kon gaan. Gelijk geboekt en er was plaats voor mij. Wauw mijn verlangen diep vanuit mijn hart, die er al jaren was, zou nu in vervulling gaan.

Mijn kinderen, familie en vrienden reageerde heel liefdevol, terwijl ik toch met de feestdagen niet bij hen zo kunnen zijn. Dat alleen al gaf mij de kracht om dit te kunnen doen.

Een lekker kerstdiner of oliebollen en champagne met oud en nieuw zouden er voor mij dit jaar niet inzitten. Maar ondanks deze strakke discipline had ik heel veel zin in deze nieuwe ervaring.

Mijn bijzondere reis naar binnen

Omdat we zelfs geen pen en papier mee mochten nemen om aantekeningen te maken merk ik dat mijn ervaringen misschien wat door elkaar lopen. Toch ga ik proberen mijn ervaringen zo goed mogelijk op papier te. Zodat ik jullie een stukje mee kan nemen op mijn bijzondere reis naar binnen.

Ik weet nog dat ik voordat ik de cursus inging tegen iedereen zei, dat dit voor mij voelde als een afsluiting van een lange periode waarin ik veel gemediteerd had. Nu aan het eind van de cursus weet ik dat ik aan het begin sta van een hele nieuwe periode waarin meditatie een hoofdrol zal blijven spelen. In plaats van afsluiting voel ik me nu als aan het begin van de kleuterschool. Ik dacht dat ik al zoveel ervaring had opgedaan met zoveel verschillende vormen van meditatie. Maar de diepte die bereikt wordt in de Vipassana heb ik nooit eerder gevoeld. En tevens ook gelijk zo wetenschappelijk en no nonsense. Geen gezweef, uitredingen of wegvloeien in geleide fantasieën.

Dag 1-3: het inzicht…. Ik kon kiezen

Ik weet nog dat ik op dag 1 vol goede moed mijn stapelbed uitsprong en om 04.15 al in de tuin liep om even een frisse neus te halen voordat ik zou beginnen. Ik was er klaar voor, kom maar op. Nou bleek mijn lichaam en geest daar anders over te denken. Vanaf het moment dat ik mijn ogen sloot voor de meditatie begon mijn lichaam in opstand te komen.

Ik begon vol op te zweten, en kreeg enorme hoofdpijn en het gevoel dat ik moest overgeven. Dat gevoel duurde tot op dag drie na het ontbijt.

Die eerste dagen waren een hel. Ik had mij hier zo op verheugd en nu belemmerde mijn lichaam mij om door te gaan. Maar diep van binnen wist ik dat ik hier doorheen zou moeten breken. Toen ik tijdens de derde dag om half zeven aan het ontbijt zat was ik zo misselijk dat ik niets kon eten. Tranen stroomde over mijn wangen, als ik niet zou eten zou ik zeker naar huis moeten. Dat wilde ik niet. Dit was mijn ervaring! Huilend liep ik weg bij mijn bordje eten  om mijn gezicht met koud water te gaan afspoelen. Herinneringen kwamen boven van alle momenten in mijn leven dat mijn lichaam het had opgegeven, waardoor ik niet kon doen wat ik wilde doen. Diepe angst kwam boven dat mijn lichaam mij opnieuw in de steek zou laten. En ineens kwam het inzicht…. Ik kon kiezen, zelfmedelijden houden en doorgaan met het patroon waar ik al jaren inzat of dit keer de kracht vinden om er doorheen te breken. Jaren lang had ik vele feestjes gemist, vakanties af moeten zeggen, zelfs mijn werk op moeten geven omdat mijn lichaam het niet langer toeliet.

Ik was dit patroon zo enorm zat

Ik gooide een plens water over mijn gezicht, droogde mijn tranen en ging terug naar de eetzaal. Als ik dit wilde volhouden moest ik eten of ik wilde of niet.  Vanaf dat moment ontstond de verandering. Mijn misselijkheid verdween en een diepe laag van wantrouwen in mijn lichaam loste op. Wauw en dat al binnen drie dagen.

Praktisch gezien beoefende we de eerste drie dagen Anapana meditatie om de geest te concentreren en scherp te maken.

Vanaf dag vier begon de werkelijke Vipassana  meditatie

Tijdens de Vipassana meditatie waren er  drie zittingen op een dag waarbij je bewegingsloos moest blijven zitten met grote vastberadenheid.

Ik ging helemaal gelukkig opnieuw de meditatie zaal binnen en kwam er al snel achter dat de misselijkheid was ingeruild voor een sterke zenuwpijn hoog in mijn rug.

Bewust waarnemen

Gelukkig waren wij al dagen lang getraind in het bewust waarnemen. Bewust worden van alle gewaarwordingen in je lichaam. Dus niet alleen de grove gewaarwordingen, zoals mijn zenuwpijn in mijn rug en de misselijkheid maar juist ook alle hele fijne, subtiele waarnemingen. En of een gewaarwording nu aangenaam, onaangenaam of neutraal is, de kunst is om het met gelijkmoedigheid te ervaren. Met de wetenschap dat alles vergankelijk is.

Het leven zit natuurlijk vol ervaringen waarvan sommige leuk zijn maar andere ook minder leuk. Dat is iets waar we als mens niet omheen kunnen. Dat is wat je leert in de meditatie zittingen met grote vastberadenheid (je moet een uur helemaal stil zitten). Je lichaam gaat enorm protesteren op alle mogelijke vlakken maar je merkt ook dat alles vergankelijk is en dat pijnen opkomen en verdwijnen. Als mens zijn we geneigd als we pijn voelen daar met onze hele aandacht heen te gaan en daardoor van de lichamelijke pijn ook een geestelijke pijn te maken. Terwijl er tijdens dat pijn gevoel nog enorm veel andere gewaarwordingen in je lichaam afspelen, die we dan niet eens meer voelen. Alles waar je aandacht aan  schenkt wordt groter. Dus ook de pijn.

Ondanks de pijn in mijn rug was dag vier best goed verlopen.

Dag vijf: oudjaardag “in de echte wereld”. Dankbaarheid

In de tuin naast onze tuin werd een feesttent opgebouwd en er was muziek, waardoor ik me realiseerde dat het vanavond vast oudejaarsavond was. Het grappige is dat als je met zoiets bezig bent, je volledig het  tijdsbesef kwijtraakt. Bijzonder om mee te maken dat terwijl jij diep verzonken in meditatie bent een ander druk een feest aan het voorbereiden is. Mijn gedachten dwaalden af naar diegenen die mij lief zijn. Enorm veel dankbaarheid ervoer ik met de wetenschap dat ik zulke liefdevolle mensen in mijn leven heb. Volgens de leer van vergankelijkheid, waar we de hele dag mee bezig waren, besef ik ook wel dat alles vergankelijk is. Maar toch heerlijk als je er dan van mag genieten als het er voor je is. Zonder gelijk alles vast te willen gaan houden, maar het te laten zoals het is. Gewoon die dankbaarheid ervaren omdat ik voelde dat er zoveel mensen waren die aan me dachten.  Die liefde voelde ik als warmte in mijn lichaam en hielp mij om door te gaan. Het was een goede dag. Bijzonder was het om 12 uur wakker te worden van het vuurwerk. Mijn gedachtes gingen opnieuw naar de mensen die me lief zijn. Er was geen gemis, geen verlangen, geen verdriet dat ik niet bij ze kon zijn. Alleen een enorme vreugde dat ik wist dat het goed was zoals het was.

Dag zes: nieuwjaarsdag. Gelijkmoedigheid

 Ik hoopte stiekem toen ik s’morgens naar beneden ging voor mijn meditatie dat er op het mededelingen bord zou staan: ’gelukkig Nieuwjaar!’

Maar niets van dat….. er stond een bordje met dag 6. Toen ik dat las werd ik ineens een beetje verdrietig met de wetenschap dat het over 4 dagen alweer voorbij zou zijn. Wat gaat alles toch snel. Tja weer die vergankelijkheid. Ik probeerde het gelijkmoedig op te pakken zoals we geleerd hadden. En begon mijn meditatie met een rustige evenwichtige geest. Nog geen paar uur later was alles gekeerd. Ik werd gek van die zenuwpijn in mijn rug, had de balen van al die uren meditatie, wat duurde het allemaal lang. Ik nam mezelf voor dat zo gauw ik thuis was ik al mijn familie, vrienden en cursisten zou waarschuwen dat als ik het ooit nog eens in mijn hoofd zou halen om dit nog eens te doen dat ze me zouden tegenhouden. Dit was hel.

Ik dacht aan de woorden van de leraar: “blijf gelijkmoedig met de wetenschap dat alles vergankelijk is.” Ik nam even tijd voor een wandeling in de tuin en moest zo om mezelf lachen. Vanmorgen nog kreeg ik tranen in mijn ogen omdat ik over 4 dagen alweer naar huis ging en nu liep ik te jammeren dat ik naar huis wilde. Die leraar was zo gek nog niet dacht ik, hij heeft hartstikke gelijk.

Dus opnieuw met een lacht op mijn gezicht betrad ik de meditatie ruimte.

Je gezond verstand gebruiken

‘s Avonds tijdens het vragen halfuurtje van 21.00 tot 21.30 hadden de mensen allemaal prachtige vragen over de techniek.

Ik lag al dagen met een knorrende maag wakker s’nachts. Het was best vol te houden hoor een banaan en een glas melk maar ik dacht aan straks al ik terug kom. Dan wil ik me ook nog goed voelen.

Mijn honger overwon mijn angst om voor een grote groep van 120 man mijn vraag te stellen. Ik knielde neer voor de leraar en zei heel oprecht: “ik heb zo’n honger!  Moet dat verlangen naar eten ook losgelaten worden of mag ik misschien wat extra eten?”

De hele zaal die normaal in stilte  was sinds het begin van de cursus, bulderde het uit van het lachen. Daar zat ik dan met mijn knorrende maag. Het antwoord van de docent was: ”het gaat over!” Ja dat zal best maar ik geloof toch dat het voor mij beter is om wat extra’s te krijgen. Ik stond op en ging terug naar mijn plaats. Ik zag de docent later nog even met de manager praten en naar mij kijken. Toen ik later op mijn kamer kwam lag er een appel op mijn bed van een mede cursist die medelijden met mij had en nog geen kwartier later werd er op de deur geklopt en werden er twee boterhammen voor mij gebracht. Nog nooit eerder had ik zo genoten van een bruine boterham. Er is een groot verschil tussen verlangens najagen en gewoon je gezond verstand gebruiken. Dat was voor mij een goede leerschool geweest. Ik begrijp dat vasten hoort bij het zuiveringsproces van lichaam en geest waarmee we bezig waren maar er zijn grenzen. En voor het eerst leerde ik om goed mijn grenzen aan te geven.

En het leuke was dat al die dagen daarna terwijl iedereen s’avonds zijn banaan at met melk en ze verlangend naar mijn boterhammen keken, ik degene was die lachte.

Dag 7: op je tenen lopen

Tijdens die dag verliepen de meditaties rustig en mijn rugpijn was weg. Tijdens een wandeling in de tuin hoorde ik de woorden van de vader van mijn kinderen, die na onze scheiding tegen mij had gezegd dat hij blij was dat hij nu niet meer op zijn tenen hoefde te lopen. Toen ik jaren terug die woorden hoorde, sneden ze werkelijk mijn ziel doormidden. Wat een pijn deed dat. Nu opnieuw kwam dat moment naar boven en hoorde ik die woorden en dacht: tja …. Wat heeft hij enorm gelijk gehad. Niet alleen hij was diegene die op zijn tenen heeft moeten lopen. Zelf werd het mij duidelijk dat ik mezelf vanuit een diep onderliggend patroon altijd op mijn tenen heb laten lopen. Het moest altijd maar goed gaan. Ik moest blij en happy zijn. Ik moest gezond zijn. Het moet altijd maar goed zijn. Pfffffffffffffffffffffff wat een opdracht!

Gelukkig werd mij nu duidelijk dat het leven diepte –en hoogtepunten heeft, die er allebei mogen zijn.

Bijzonder hoe dezelfde woorden in een zin ineens zo anders over kunnen komen.

Dag 8: ook dat gewoon laten zijn

Ik was er wel klaar mee. 10 uren mediteren op een dag, ik hield het wel voor gezien. Mijn gedachten dwaalden af en mijn meditaties waren niet meer geconcentreerd. Na mijn leerschool van de dag ervoor, liet ik ook dat gewoon zijn. Ik mag geen zin hebben, dat voelt best goed. Ik ging wel gewoon rustig verder en als ik merkte dat ik teveel wegdroomde bracht ik mezelf weer terug in het hier en nu van de meditatie. Eigenlijk was het best een heel goede dag.

Dag 9: oude troep opruimen

Wauw dit was de laatste dag dat we nog echt intensief konden oefenen. Morgen zou de edele stilte verbroken worden en zouden de meditaties minder diepgang krijgen. Ook zouden we die laatste dag een andere meditatie techniek leren. Dus die laatste dag ben ik er weer volop tegenaan gegaan, om nog zoveel mogelijk oude troep op te ruimen. Heerlijk nog een dag oefenen.

Dag 10: luister goed naar je lichaam!

Na de ochtend meditatie werd de stilte verbroken. En datgene waar ik het meest bang voor was geweest (die gelofte van edele stilte) liet zich nu van de andere kant zien. Iedereen begon te kletsen, het leek wel een kippenhok! Ik werd duizelig van die herrie. Iedereen wilde zijn of haar ervaringen delen. Nu een paar uur kreeg ik hevige buikpijn. Ik vertelde ze dat ik vast honger had en dat het dus zo wel over zou gaan. De pijn werd steeds erger en ik merkte dat ik de drukte niet meer aankon. Er was geen ontsnappen aan. Ik liep naar buiten en zelfs daar begonnen ze tegen mij te praten. Toen ik tijdens het eten het echt niet meer vol hield van de pijn die zich nu door mijn hele lichaam had verspreid liep ik naar mijn kamer om eindelijk eens alleen te zijn. Ook dat lukte niet. Op de kamer waar ik met zes meiden sliep waren er nu drie op de kamer, die zo blij waren dat ze me nu eindelijk mochten begroeten. Dus daar ging mijn rust. Mijn sociale instelling won het opnieuw  van mijn lichaam dat nu gilde om rust. Dat ook nog even volgehouden en toen ging de gong. Het teken dat de avond meditaties begonnen. Mijn lichaam vibreerde aan alle kanten en ik kon niet meer. We mochten geen meditaties overslaan in deze periode. Maar ik voelde wel dat het nu echt niet meer ging. Met tranen in mijn ogen ging ik naar de manager en vroeg of ik een meditatie zitting over mocht slaan. Even een uur alleen en dan zou ik me weer bij de groep voegen.

Toen ik zo alleen op mijn kamer was werd me wel heel duidelijk dat ik beter naar mijn lichaam moest luisteren. Ik hoor het mezelf dagelijks zeggen tegen mijn cursisten: luister goed naar je lichaam!

Op een bepaald niveau deed ik dat ook wel, maar merk dat mijn sociale instelling me daar toch nog teveel van weghoudt. Ik wil zo graag naar iedereen luisteren, er voor iedereen zijn. Die eigenschap zal ik aan moeten gaan werken. Vaker terugstappen en rust nemen zal ik mezelf als opdracht mee mogen geven.

Mijn werkelijke ervaring is veel groter en mooier dan wat er op papier komt.

Ik merk nu ik zo aan het schrijven ben dat mijn werkelijke ervaring veel groter en mooier is dan wat er op papier komt. Zo’n ervaring als deze doe je enorm tekort als je het in woorden wilt gaan omschrijven.

Alleen al de stilte door het niet te praten, geen contact met de buitenwereld, het in stilte eten en daardoor  echt proeven wat je eet. Niet ontsnappen bij de tv of in een boek. 10 dagen lang alleen met jezelf geconfronteerd worden, de hele dag en nacht lang. Alleen die dingen brengen je al zoveel en dan heb ik het nog niet eens over de ervaring van de prachtige Vipassana techniek.

Het is niet onder woorden te brengen. Het is een ervaring die ervaren mag worden. Niet vanuit de intelligentie, maar werkelijk leren door het zelf te ondergaan en voelen en ervaren wat het met je doet.

Thuis begon de werkelijke cursus pas

Nu ik dit schrijf is het vier dagen na het eind van de cursus. Ik dacht dat het nu afgelopen zou zijn! Maar voor mij begint de werkelijke cursus nu pas. Tijdens het werkelijke leven toepassen wat ik geleerd heb in die onvergetelijke 10 dagen van mijn leven.

Om de weg naar verlichting te gaan is het de bedoeling dat je minimaal s’morgens en s’avonds een uur mediteert. Ook eenmaal per jaar zou je zo’n 10 daagse cursus moeten doen.

Mijn bioritme was afgestemd om vier uur s’morgens op te staan en te gaan mediteren en dan om negen uur s’avonds weer te gaan slapen.

Het is nu opnieuw wennen om een nieuw ritme te gaan vinden wat past in mijn drukke gezinsleven. Ik merk dat s ‘morgens geen problemen oplevert omdat je dan alleen een uurtje eerder op hoeft te staan. Maar dan begint het dilemma.

Ik werk als mijn kinderen op school zitten en s’avonds als ze naar bed gaan. Het voelt als een falen om nu dat tweede uur te moeten opgeven. Maar anderzijds staan mijn kinderen op de eerste plaats. Ik weet dat het makkelijk is om excuses te bedenken om terug te vallen in oude patronen en het gelijk lekker op te geven. Maar mijn gezond verstand is er ook nog. Ik leef niet als een monnik of non in een klooster. Ik ben moeder van twee prachtige kinderen die het verdienen dat ik er voor hen ben. Ik werk om ons in ons levensonderhoud te voorzien en daarnaast probeer ik ook nog een klein beetje een sociaal leven te hebben!

Het leven bestaat uit het maken van keuzes. Ik was er tijdens de cursus al achter gekomen dat ik niet meer op mijn tenen wilde lopen. Wat dus praktisch inhoud dat ik een uur s’morgens ga mediteren en alleen als het mogelijk is een tweede uur s’avonds erbij.

En dan laat die verlichting nog maar even op zich wachten… het leven is te prachtig om daaraan voorbij te gaan. Het leven als kloosterling zit er voor mij nog niet in.

Toch ben ik enorm dankbaar dat ik deze ervaring mee heb mogen maken door de vrijwillige inzet van de meditatie leraren en alle vrijwilligers  die meewerkte.

Voor meer informatie over Vipassana meditatie kijk op www.nl.dhamma.org

Drie maanden later

Nu drie maanden verder blijf ik me nog steeds verwonderen wat het allemaal met me doet. Er zijn momenten geweest waarin ik wilde opgeven en echt geen zin meer had met de meditaties. Ook weken van mediteren gehad waarin er voor mijn gevoel helemaal niets gebeurde. Maar nu merk ik wat het na deze eigenlijk korte periode toch alweer gedaan heeft. Oude patronen zijn komen bovendrijven, waar ik nu mee aan de gang kan gaan. Oude situaties waar ik voorheen niets mee kon, waarvan ik nu opnieuw de kans krijg om ze op te lossen. Het op een nog dieper niveau leren luisteren naar mijn steeds veranderende zelf. Voor mij is het nog steeds een grote uitdaging waarvan ik het heerlijk en interessant vind om verder mee aan de slag te gaan.

Moge alle wezens gelukkig zijn.

En… een gelukkige wereld begint in jezelf

Lieve groet

Imana

 

Godinnenenergie Dankbaarheid ZIJN Vipassana Meditatie Dalai Lama Voeding voor de ziel Gelukkig zijn